2026-03-13
"Filma gizarte diruzale honi egindako kritika da"
'Cada día nace un listo' komedia baldarra eta beltza da. Arantxa Echevarria kodizian, lasterbideetan eta pertsonaia xelebreetan barneratzen da, eta filmazioaz, aktoreen arteko kimikaz eta egoera absurdoetatik sortzen den umoreaz hitz egin digu. Gainera, Malagako Zinemaldian estreinatzeak sortzen dion emozioaz eta bere hurrengo proiektuez mintzatu zaigu.
‘Cada día nace un listo’ izenburua adierazpen oso bat da. Zer aurreratu diezagukezu istorioari eta filmaren tonuari buruz?
Gure garaia islatzen duen komedia baldarra eta beltz samarra da: lan asko eginda ere, ezinezkoa dirudi aberats bihurtzea. Galdetzen diozu zeure buruari: "Nola iritsi da tipo hau, kotxe horrekin eta etxe horrekin, horraino?". Pelikulak islatzen du lapurtzea edo trikimailuak egitea azkarren kontua delako sentsazioa; besteok, aldiz, ikasi, lan egin eta gaizki ordaindutako lan batean amaitzen dugu. Gizarte baten erretratua da, non “ergela azkena” den eta denok dirua erraz, azkar eta ahalegin handiegirik gabe lortu nahi dugun.
Pelikulak aktore talde ederra du: Hugo Silva, Susi Sánchez, Belén Rueda, besteak beste... Nolakoa izan da haiekin lan egitea?
Plazer handia izan da, filmaketako giroa askoz ere atseginagoa delako. Ez da ‘La infiltrada’ filman bezala, non sekuentzia bakoitza aurrekoa baino klaustrofobikoagoa zen eta denok pixka bat tentsioan geunden. Komedian, aktoreek aktiboki parte hartzen dute beren pertsonaiak sortzen, jolasten, barre egiten, eta horrek sekulako energia ematen du. Uste dut filmeko onena aktoreak direla. Denek bikain egiten dute, ez dago distirarik ez duen bat ere. Gainera, filmaketa mota honetan sinergia bat sortzen da, eta, ondorioz, komedia oso modu espontaneoan sortzen da. Adibidez, Susi Sánchez eta Diego Anido, batzuetan, eurenak ez ziren sekuentziez jabetzen ziren; inprobisatuz, eszena aberasten zuten ideiak ekartzen zituzten. Nik esaten nien: “Geldi, hau Hugoren sekuentzia dela!”, baina ezin zuten ekidin. Hainbeste sartzen ziren euren pertsonai xelebreen paperean, guztioi barre eginarazten zigutela. Plazer bat izan da haiekin lan egitea, primeran pasatu dut eta asko ikasi dut beren sormenerako gaitasunetik.
Zein une nabarmenduko zenituzke filmaketatik edo aktoreen arteko dinamikatik?
Atsegin nuen Hugo Silvarekin lan egitea, Toni Lomas antzezten baitu, eskala sozialeko pertsonaiarik apalena: drogazalea da, erdi ospetsua izan zen denbora batez, eta bizitzako gorabehera guztiak pasata, baita kartzelan izan ondoren ere, zoriontsua da eta epe laburrean pentsatzen du. 100 euro lortzen baditu, eguna egina du eta zoriontsua da. Hugo hainbeste sartu zen paperean bazirudiela Toni Lomas egun osoan zegoela gurekin, baita bazkaltzen edo afaltzen ari zela ere; pertsonaiarekin mimetizatu zen erabat. Egun batean, filmatzen ordu asko eman ondoren eta denak nekatuta geundela, honakoa esan nion: "Hugo, kaña bat hartuko dugu gero. Bazatoz?", eta erantzun zidan: "Noooooski!". Amaitzean, esan zidan: "Aizu, Toni Lomasek hitz egin du lehen, ez Hugok; ni leher eginda nago". Oso dibertigarria zen pertsonaiez nola jabetzen ziren ikustea. Eta gero Susi Sánchez zegoen, espainiar zinemako dama: dotorea, gozoa eta xarmagarria. Pelikulan Mari antzezten du, diru pixka bat ateratzeko denetarik egiten duen lapurra. Surrealista zen bera “animal print” estanpatuekin eta ia erortzen zitzaion txandal batekin jantzita ikustea. Pentsatu nuen: "Espainiar zinemako dama hondatzen ari naiz!". Baina bera pozik zegoen, inoiz egin ez zuen zerbaitez gozatzen. Eta hori, benetan, gozamena da.
Beraz, pelikula xelebre bat aurkituko dugu...
Ez da komedia zuria, hori ziur. Drogak, sexua, ostrukak, lapurretak... denetarik dago, dotorezia izan ezik.
Filma Malagako Zinemaldirako hautatu dute, eta hori oso erakusleiho garrantzitsua da Estatuko zinemarentzat. Zer suposatzen du aitorpen horrek?
Poz handia da. Malaga urteko lehen jaialdia da une honetan, eta denboraldi osorako abiapuntu gisa funtzionatzen du. Halaber, publikoak filma ezagutzen hasteko aukera ezin hobea iruditzen zait. Malaga leku bikaina da estreinatzeko, eta komedia batentzat, are hobea. Oso pozik eta oso harro nago hautaketaz eta bertan egoteaz. Gainera, ostiral batean estreinatuko dugu. Oso egun ona da eta bizirik iristea espero du; izan ere, Malaga oso arriskutsua da, entretenimendu asko baititu. Primeran pasatuko dugu.
Zer esperientzia mota espero dezake publikoak?
Lehenengo gauza da jendeak irribarre egitea, ondo pasatzea eta gozatzea. Baina atzean mezu sozial bat dago: hemen mundu guztia abantaila ateratzen saiatzen denaren sentsazio hori, eta inork ez duela azken ergela izan nahi. Politikariek, pertsona pribilegiatuek eta, oro har, guztiok dirua lortzeko gogo izugarria dugula dioen ideia hori islatzen du filmak. Beti entzun izan dut "diruak ez duela zoriontasuna ematen", baina seguru esan zuenak diru asko zuela; hilabete amaierara iristeko, hipoteka ordaintzeko edo etxebizitza duin bat aurkitzeko borrokan ari direnek nekez pentsatuko luketeo gauza bera. Nolabait, murgilduta gauden gizarte diruzale honi egindako kritika da filma, non denok nahi dugun telebistarik handiena, etxerik handiena, potentzia handieneko autoa… benetan, gauza askoz garrantzitsuagoak lortu behar direnean.
Azkenik, Malagaren ondoren, jaialdien zirkuituren bat aurreikusten duzue? Eta baduzu beste proiekturik esku artean?
Hurbilena Bartzelonako Zinemaldia da, eta estreinaldia zinemetan maiatzaren 22an izango da. Bestalde, oraintxe, urrian Jehovaren lekukoei buruz filmatuko dugun beste film bat prestatzen ari naiz. Txandaka ibiltzen naiz: film pertsonalago bat egiten dut, gero komedia bat intentsitatea murrizteko, eta orain izaera pertsonaleko beste bat tokatzen zait. Azken hori nahiko bidaia zaila eta ezberdina izango da, eta Carolina Yuste izango da berriro protagonista.

