2025-08-29
Donostia Zinemaldia, euskal zinemarentzako erakusleiho paregabea

Urtean zehar gehien espero den hitzorduetako bat hurbiltzen ari da: Donostia Zinemaldia. Bertan, euskal zinemak bere sendotasuna erakutsiko du berriro ere, sektoreak bizi duen sormen-une handia berresten duen presentzia nabarmenarekin.
Sail Ofiziala
Sail Ofizialean, hiru ekoizpen lehiatuko dira Urrezko Maskorra lortzeko. Jose Mari Goenaga eta Aitor Arregi zuzendariek ‘Maspalomas’ (Irusoin, Moriarti Produkzioak, Maspalomas Pelikula AIE) filmarekin parte hartuko dute. Bertan, Vicente 77 urteko gizonaren istorioa aurkezten digute, istripu baten ondoren Donostiara itzuli eta bere iragan familiarrari aurre egin behar dion gizona. Alberto Rodriguezek, bere aldetik, ‘Los Tigres’ (Kowalski Films, Mazagón Films, Feelgood Media, Movistar Plus +, Le Pacte) aurkeztuko du, lan-istripu larri baten ondoren bizitza kolokan duten bi anaia urpekariei buruzko drama. Eta Alauda Ruiz de Azúa bizkaitarra ere ez da faltako, ‘Cinco Lobitos’ eta ‘Querer’ filmen arrakastaren ondoren ‘Los Domingos’ (Sayaka Producciones, Buena Pinta Media, Colosé Producciones, Encanta Films, Think Studio, Los Desencuentro Película eta Telefónica Audiovisual Digital) filmarekin helduko da Donostiara. Bere azken lanean Ainara aurkezten digu, itxierako komentu batean sartzeko asmoa duen 17 urteko gaztea.
Lehiaketatik kanpo, Sail Ofizialak proiekzio bereziak hartuko ditu, hala nola Asier Altuna Izaren ‘Karmele’ (Txintxua Films), Kirmen Uriberen ‘Elkarrekin esnatzeko ordua’ eleberriaren egokitzapena, eta Koldo Almandozen ‘Zeru ahoak’ saila (Txintxua Films, Garabi Films), ‘Hondar ahoak’ lanaren unibertsoaren jarraipena. Atal honetan, lehiaketatik kanpo, halaber, ‘Un fantasma en la batalla’ Agustin Diaz Yanesek zuzendutako film luzea dugu, Basoilarraren Filmak ekoiztua eta ETAren aurkako ezkutuko operazio handienean inspiratua.
New Directors sailean ‘Aro Berria’ aurkeztuko da (Apellaniz eta De Sosa, Señor y Señora, Anekumen Pelikula AIE), Irati Gorostidiren opera prima, hirurogeita hamarreko hamarkadan Euskadin izandako langile borroketan inspiratua.
Bestalde, Horizontes Latinos sailean, Diego Céspedesen ‘La misteriosa mirada del flamenco’ proiektatuko da (Irusoin, Quijote Films, Les Valseurs, Weydemann Bros Films, Wrong Men). Film hau Donostiara helduko da, Cannesko Zinemaldiko Un Certain Regard sailean Film Onenaren saria eskuratu eta duela egun gutxi Gehituren Sebastiane Latino saria jaso ondoren.
Proposamen berritzaileentzako gunea eskaintzen duen Zabaltegi – Tabakalera sailak, Marta Medina eta Enrique López Lavigneren ‘El último arrebato’ (On Time, Apache Films, 39 Escalones Films) eta Lur Olaizola Lizarralderen ‘Bariazioak’ (Banquete Films) lanak aurkeztuko ditu. Culinary Zineman, berriz, Jon Arreguik ‘Tetsu, Txispa, Hoshi’ (Digytal Audiovisuales) estreinatuko du.
Zinemira
Aurten ere, jaialdiak espazio propioa eskainiko dio bertako talentuari, Zinemirarekin. Eusko Jaurlaritzako Kultura Sailarekin batera antolatutako saila da, Irizar eta EITBren babesarekin eta Euskadiko Filmategia, EPE-IBAIA eta Zineuskadi enpresen laguntzarekin. Edizio honetan ikusi ahal izango dira: Inge Mendioroz Ibañezen ‘Lurdes Iriondo, ez gera alferrik pasako’ (Maluta Films, Behirada); Gaizka Urrestiren ‘Eloy de la Iglesia, adicto al cine’ (Altube Filmeak); Anuska Ariztimuñoren ‘Hombre bala’ (Baleuko); Oier Plaza Gartziaren ‘Popel’ (FMK Filmak Media, i/o post, Babel Doc); Jesus Mari Lazkanoren ‘Natura fugit’ (Dibulitoon Studio, Art Frame); Arantxa Aldaz, Javier Roldán eta David Taberna zuzendarien ‘Gregorio Ordoñez, el asesinato que despertó la rebelión contra ETA’ (El Diario Vasco); Patxi Bisquerten ‘Ombuaren itzala’ (Eguzki Art Zinema); Asier Urbietaren ‘La isla de los faisanes’ (Galatea Films, La Tentación Producciones, Arcadia Motion Pictures eta La Fidèle Production); Sara Fantovaren ‘Jone, batzuetan’ (Amania Films, ESCAC Estudios); Larraitz Zuazo, Ainhoa Andraka eta Zuri Goikoetxea zinegileen ‘Itoiz, udako sesioak’ (Doxa Producciones); Borja Cobeagaren ‘Los aitas’ (Sayaka Producciones, Inicia Films, Bteam Prods eta Despadres AIE) eta Nacho Vigalondoren ‘Daniela Forever’ (Sayaka Producciones, Señor y Señora, Wrong Men).
Made in Spain sailean bost euskal ekoizpen izango dira: Albertina Carriren ‘¡Caigan las rosas blancas!’ (Doxa Producciones, Gentil Cine, El Borde eta Sancho & Punta), Rotterdameko jaialdian parte hartu ondoren; Julio Medem-en ‘8’ (Morena Films, Eidan Produce, Barbazul La Película, Quexito Films), Malaga Jaialdian Publikoaren Saria jaso ondoren; Arantxa Echeverriaren ‘La infiltrada’ (Bowfinger International Pictures, Beta Fiction Spain), dagoeneko ibilbide luzea egin duena jaialdietan zein zinema-aretoetan; Helena Tabernaren ‘Nosotros’ (Lamia Producciones, Vértigo Films eta Nosotros la película AIE), eta Agustina Macrik zuzendutako ‘Miss Carbón’ film luzea (The Warning of Rivard, Morena Films, Pensa y Rocca). Gainera, Nest sailean ere euskal proiektu bat topatuko dugu, Ines Nunesen (Elías Querejeta Zine Eskola) ‘A solido dos lagartos’ laburmetraia, hain zuzen ere.
Bestalde, Belodromoa berriro beteko da ‘Go!azen’ telesailaren hamabigarren denboraldiaren estreinaldiarekin, zuzeneko musikaz lagunduta eta, lehen aldiz, saio bikoitzarekin. EITB Galan, aldiz, ‘Euskal Herria Hegan’ telesaila estreinatuko da, Javi Gutierrezek eta Lorea Pérez de Albenizek (Leike Produkzioak) zuzendutako ‘Gipuzkoa hegan’ izeneko lehen atalarekin. RTVE Galan Miguel Angel Vivasen (Spassks99 AIE, Amanat Capital LTD y Umaifilm) ‘La tregua’ luzemetraia ikusi ahal izango da. Gainera, Tobias Schwarzek eta Aizea Rocak zuzendutako ‘Heidi, katamotzaren erreskatea’ (Sumendi Uhartea, Heidi Production Film AIE, 3Doubles Producciones, Studio 100 Media eta Hotel Hungaria) euskal ekoizpenaz gozatzeko aukera ere izango dute gaztetxoek.
Urte honetan, Klasikoak atalak zaharberritutako lau euskal mediometraje berreskuratu ditu: ‘Hamaseigarrenean aidanez’ (Anjel Lertxundi, 1985), ‘Ehun metro’ (Alfonso Ungría, 1985), ‘Zergatik Panpox’ (Xabier Elorriaga, 1985) eta ‘Oraingoz izen gabe’ (José Julián Bakedano, 1986).
Azkenik, Zineuskadi eta Basque. Audiovisual. erakundeetatik gure zinemaren maila handia ospatu nahi dugu, eta nabarmendu nahi dugu ‘Los aitas’, ‘Los tigres’, ‘Maspalomas’, ‘Nosotros’ eta ‘Un fantasma en la batalla’ bezalako proiektuak Espainia Nazioarteko Film Onena bezala ordezkatzeko hautagai direla Oscar sarien 98. edizioan.